HERMES (gr. Hermes)

Jeden z głównych bogów greckich, zaliczany do „dwunastki olimpijskiej”. Był synem – Zeusa i – Mai, najmłodszej z – Plejad. Urodził się w grocie u stóp góry Kyllene (północna Arkadia). Od razu był bardzo pomysłowy i przedsiębiorczy. Jako niemowlę ukradł Apollonowi stado bydła, a ze skorupy żółwia wykonał pierwszą lirę. Później wynalazł też flet. Oba te instrumenty wymienił z Apollonem za bydło, złoty kij pasterski (kaduceusz) oraz dar wieszczenia. H. był bogiem o wielu aspektach. Był posłańcem bogów (głównie Zeusa), wykonującym rozmaite polecenia, zwłaszcza związane z przekazywaniem informacji i rozkazów. Był opiekunem mówców, kupców i złodziei – stąd przydomek Dolios („Przemyślny”). Do jego obowiązków należało odprowadzanie dusz zmarłych do Hadesu (stąd przydomek Psychopompos) oraz pełnienie obowiązków woźnego podczas sądu nad nimi. Jako opiekunowi podróżnych ustawiano mu przy drogach, ulicach i placach pomniki zwane hermami (zwłaszcza w Attyce). Był też bogiem płodności i pasterzy (zwłaszcza w Arkadii) – stąd przydomek Polimelos („Hodowca Stad”), Przypisywano mu wynalezienie pisma, liczb, ćwiczeń gimnastycznych i sztuki muzycznej. Rejonem szczególnego kultu H. była Arkadia. Tutaj wzniesiono mu liczne świątynie: na górze Kyllene, w Megalopolis, Tegei, Hermajon i Feneos (gdzie był czczony najbardziej z wszystkich bogów i gdzie organizowano mu igrzyska). W innych rejonach Grecji H. posiadał mniej świątyń (np. w Tangarze i Koryncie) i ołtarzy (np. w Oropos), ale za to bardzo wiele posągów (np. w Atenach, Sykionie, Argos, Trojdzenie, Sparcie, Faraj, Pellene). Do najbardziej znanych jego przedstawień należy rzeźba Praksytelesa (Hermes z małym Dionizosem na ręku) oraz relief przedstawiający H. z Orfeuszem i Eurydyką. Atrybutami H. są: kaduceusz, skrzydlate sandały i szeroki podróżny kapelusz. Ulubione zwierzęta to owce i barany. Zob. też Merkury.

Dodaj komentarz

Podpis *
Email *
Witryna internetowa