JANCZI (oryg. węg. Kovacs Jancsi – „Młody Kowal”?)

Ubogi, lecz szlachetny pasterz – uosobienie węgierskich cnót narodowych: szlachetności, nieustępliwości i miłosierdzia. Główny, pozytywny bohater najważniejszej baśni mitologicznej, Drzewa sięgającego nieba. Gdy rycerze króla Dunantulu nie są w stanie zdobyć dla niego owoców nieśmiertelności z drzewa sięgającego nieba, J. wdrapuje się na nie bez trudu i, uzyskawszy poradę Diabła ( Órdóg ), dostaje się do miasta Królowej Nimf ( Tunderkiralynó), zostając u niej koniuszym. Zaprzyjaźniwszy się z trzema końmi ( Haromfeherló), zdobywa dzięki nim miłość swej pani i zostaje jej mężem. Jako król Kraju Nimf lekkomyślnie uwalnia spętanego smoka Sarkany, który porywa królową. J. podejmuje walkę z potworem. Dwa razy zostaje pokonany, po czym zwycięża smoka w otwartej wojnie, mobilizując do pomocy wszystkie żywe stworzenia. Pokonany smok porywa J. do krainy wiecznych lodów i zabija, rąbiąc go na 1000 kawałków. Dzięki pomocy Haromfeherló J. odradza się w czarodziejskim kotle i podejmuje wyprawę na koniec świata do Jędzy Wichrów (- Szelboszorka) po cudownego konia – Srokacza ( Tarka), który zapewni mu ostateczne zwycięstwo nad smokiem i wyzwolenie Królowej Nimf. Po drodze musi przejść szereg prób i pokonać wiele niebezpieczeństw (Kraina Pleśni, Jędza Jaskiń barlangnó, Kraina Krwawych Ostrzy, Piekło), w czym pomaga mu wierny rumak oraz wdzięczne zwierzęta. Po zdobyciu upragnionego Srokacza J. ostatecznie rozprawia się ze smokiem i wyzwala Królową Nimf, co powoduje nadejście wiosny i odrodzenie życia. Pod względem genezy mitologicznej J. jest postacią bardzo skomplikowaną. Najpierwotniejszym wzorcem J. był szaman i jego inicjacja. J. jako małżonek i towarzysz słonecznej Królowej Nimf ( Tiinder- kirałynó ), odziany w srebrny pancerz i uzbrojony w srebrną tarczę jest również Księżycem. Pod względem psychologicznym J. przypomina raczej pozytywne postacie dualistycznego Iranu ( Kawego i – Fer- riduna), a sposób zdobycia przez niego Królowej Nimf zbliża go do modelu herosa celtyckiego na służbie władczyni zachodu (lub tzw. Świętego Króla).

Dodaj komentarz

Podpis *
Email *
Witryna internetowa